કચ્છના નાનકડા ગામે દારૂબંધીના અમલ માટે દોરી ‘લક્ષ્મણ રેખા’..

ગાંધીના ગુજરાતમાં વાગડના વલ્લભપર ગામે દૂષણ ડામવા કડક દંડ અને સીધા પોલીસ હવાલે કરવાનો કર્યો ઐતિહાસિક ફેંસલો ગાંધીવાદી વારસાને પાછો લાવવા ૧૫૦૦ની વસ્તીવાળા ગામના ગ્રામજનો થયા એકજૂટ ભાવનગરની દુર્ભાગ્યપુર્ણ ધટના વચ્ચે ગામે નવો રાહ ચિંધ્યો
રાપર:
એક તરફ સમગ્ર ગુજરાતમાં દારૂબંધીના કાયદા અને તેની કડકાઈ વચ્ચે ગિફ્ટ સિટી (GIFT City) કે અન્ય ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં નિયમોને હળવા કરવા અંગે ચર્ચાઓ થતી રહે છે,ત્યારે બીજી તરફ રાપર તાલુકાના ઐતિહાસિક વલ્લભપર ગામે ગ્રામીણ સ્તરે એક અનુકૂળ અને મજબૂત દાખલો બેસાડ્યો છે.જ્યાં સરકારે નિયમો હળવા કર્યા છે,ત્યાં આ નાનકડા ગામે દારૂના દૂષણને સંપૂર્ણપણે નેસ્તનાબૂદ કરવા માટે જાતે જ ‘લક્ષ્મણ રેખા’ ખેંચીને કડક નિયમોનું શસ્ત્ર ઉગામ્યું છે. રાપર તાલુકાનું આ વલ્લભપર ગામ સામાન્ય ગામ નથી;૧૯૫૧માં તોરણ બંધાયેલા આ ગામમાં ૧૯૫૨માં જ સેવાભાવી સર્વોદય કાર્યકર સ્વ. મગન સોનીના માર્ગદર્શન હેઠળ ધોરણ ૧ થી ૭ ની શાળા અને છાત્રાલય શરૂ કરવામાં આવ્યા હતા.આ ગામ સહકારી ક્ષેત્રે પણ અગ્રેસર રહ્યું હતું. પરંતુ દુઃખદ બાબત એ રહી કે સમય જતાં છેલ્લા દોઢેક દાયકાથી આ ગાંધીવાદી અને ખાનદાન માટી પર દારૂના દૂષણે પગપેસારો કર્યો,જેના કારણે યુવાધન બરબાદ થવા લાગ્યું અને માતા-બહેનોની સલામતી જોખમાઈ.આ આખી સ્થિતિથી ત્રાસીને ગામના જાગૃત નાગરિકોએ ગાંધીજીના આદર્શોને પુનઃજીવિત કરવાનો નિર્ધાર કર્યો.’સૌનો સાથ, સૌનો વિકાસ’ ના સૂત્રને સાર્થક કરતા આ ગામના ૧૫૦૦ જેટલા ગ્રામજનોએ એક અવાજે જાહેરાત કરી છે કે હવે પેઢીઓને બરબાદ થવા દેવી નથી. ચાર પેઢીઓ સુધી આ દૂષણની ઝપેટમાં આવેલું આ ગામ હવે સુધારાના પંથે આગળ વધ્યું છે. ગુજરાત રાજ્યની દારૂબંધી વચ્ચે ગ્રામીણ સ્તરે લોકો જાતે જાગૃત બનીને જ્યારે આવા કડક નિર્ણયો લે છે, ત્યારે તે સમગ્ર રાજ્ય માટે એક મોટો સંદેશ બની જાય છે. વલ્લભપર ગામની આ પહેલે સાબિત કરી દીધું છે કે જો સમાજ ધારે તો પોલીસ કે કાયદાની રાહ જોયા વગર પણ પોતાના ગામને સ્વચ્છ અને સુરક્ષિત બનાવી શકે છે.વિદ્યાર્થીઓએ ગામમાં જાગૃતિ રેલી પણ યોજી હતી. અને ગામે એકજુટ થઇ દારૂબંધીનો કડક નિયમોને સમર્થન આપ્યુ હતુ.

ગામની સમાજવાડીમાં લીધેલા પાંચ કડક નિયમો:

ગામના સરપંચ સામાભાઈ રાયજણ મકવાણા,ફૂટબોલ કોચ જીગર રણશી મકવાણા,ઈશ્વર વીરા પરસોંડ અને કિરણ પાંચાભાઈ પરસોંડ સહિતના આગેવાનો તથા યુવાનોની ઉપસ્થિતિમાં મળેલી ખાસ ગ્રામસભામાં પાંચ કડક નિયમો સર્વાનુમતે ઘડવામાં આવ્યા છે:જેમાં ૧.પીનારને દંડ: ગામમાં દારૂનું સેવન કરનાર વ્યક્તિ પ્રથમ વખત પકડાય તો તેને ₹1,000 નો દંડ ફટકારવામાં આવશે. ૨.વેચનારને દંડ: દારૂનું વેચાણ કરનાર શખ્સ પાસેથી ₹5,000 નો ભારે દંડ વસૂલવામાં આવશે.3.જામીન કે મદદગારને દંડ: દારૂના કેસમાં પકડાયેલા શખ્સને છોડાવવા માટે જામીન બનનાર કે મદદ કરનાર ગામના જ વ્યક્તિ પાસેથી પણ ₹5,000 દંડ લેવાશે.૪.બીજી વખત સીધા પોલીસ સ્વાધીન: દારૂ પી કે વેચીને નિયમ તોડનાર શખ્સ જો બીજી વખત પકડાશે, તો તેને ગામ પંચાયત કે સમિતિ માફ નહીં કરે, પરંતુ સીધો પોલીસ સ્ટેશને સોંપવામાં આવશે.૫.માસિક સમીક્ષા સમિતિ:આ નિયમોનું ચુસ્તપણે પાલન થાય અને ગામમાં કાયદો જળવાઈ રહે તે માટે દર મહિનાની ૨૦મી તારીખે વિશેષ સમીક્ષા બેઠક મળશે.

તાજેતરમાં ભાવનગરમાં સર્જાયેલા લંઠ્ઠાકાંડ તથા છાસવારે ગુજરાતમાં સર્જાતી દારૂની ધટનાઓ વચ્ચે પોલીસ ભલે કડક અમલવારીના દાવા કરતુ હોય પરંતુ જો દારૂના દુષણને ડામવુ હશે તો ગામોગામ આવી જાગૃતિની જરૂર પડશે ત્યારે ગ્રામજનો સાથે હવે રાજ્યની પોલીસ અને સરકાર પર થોડા કડક નિયમો બનાવે તો ગુજરાતમાં દારૂના દુષણને ડામી શકાશે